به راستی چه باید کرد؟ چگونه جهانی بهتر و انسان هایی بهتر و شایسته تر از هر نظر داشته باشیم؟ آیا مادامی که «هر کس» با هر درجه از تربیت و شعور می تواند ازدواج کند و صاحب فرزندانی شود چنین امری ممکن است؟ آیا چنین اتوپیایی دست یافتنی است یا خیر؟ بی تعارف باید گفت خیر. رند شیراز چندین قرن پیش بدین نتیجه رسید که:

آدمی در عالم خاکی نمی آید به دست/عالمی دیگر بباید ساخت وز نو آدمی

  البته اینجانب قصد ندارم چنین نتیجه ای بگیرم. فقط می خواهم بگویم که به راستی چنانچه همگان بدین باور نرسند که ریشه ی تمام بدبختی ها و آشفتگی ها و نابه سامانیهای جهان از گذشته تا کنون در تربیت و پرورش غیر انسانی آدمیان بوده؛ چاره ای نیست که بگوییم هیچ درمانی و هیچ دارویی برای بهتر نمودن جهان و زندگی بشر کارساز نخواهد بود. دقت کنید: هیچ دارویی و این یعنی هیچ آیین و مسلکی نیز که تربیت و پرورش انسانی بشریت را مد نظر نداشته و یا صرفاً به عنوان بحثی در حاشیه ی آموزه ها و تربیت های خاصّ دینی و فرمول های تغییر ناپذیر اعتقادی خود مطرح ساخته باشد؛ توان بهتر ساختن جهان را نخواهد داشت. تربیت انسانی بشر می بایستی در اولویت تمام باورها قرار گیرد. حال به پرسش نخستین خویش بازگردیم: چه باید کرد؟ در ادامه ی مطلب اینجانب در سه بند دیدگاه خود را در پاسخ بدین پرسش بسیار حیاتی و مهم به عرض می رسانم:

1- تدوین یک منشور جهانی تربیت انسانی که بتوان گفت برآیند اصول مشترک و پراکنده ی اخلاقی بشر در تمام آیین ها است. تدوین چنین منشوری به منزله ی درک عمیق بشر از ضرورت وجود اخلاق در جهان، بدون نیاز به هرگونه پشتوانه ی مابعدالطبیعی است. به عبارت دیگر با رسیدن به باور ضرورت تدوین چنین منشوری که حاوی مهم ترین اصول و مفاهیم اخلاق جهانی و البته انسانی است؛ همگان پی خواهند برد که بی تردید نقض هر یک از مواد این منشور، به معنای بروز اختلالی عنقریب در زندگی اجتماعی بشر می باشد. به عنوان مثال بندهایی از این منشور می تواند چنین باشند:

الف) هر انسان (فارغ از رنگ، زبان، اعتقاد مذهبی و جنسیت) موجودی است شریف و شایسته ی احترام.     

ب) زندگی هر انسان مهمترین دارایی اوست و بنابراین از طرف خود و تمام انسان های دیگر می بایستی مورد احترام قرار گرفته و هرگز از وی گرفته نشود.

پ) انجام هر عملی از سوی دیگران که زندگی، رفاه، آرامش و آسایش یک انسان را مورد تهدید قرار دهد؛ برخلاف بند الف و ب بوده، لذا غیر اخلاقی  و بر خلاف منشور جهانی تربیت انسانی است.

ت) اعمالی مانند دروغ، دزدی، تخریب محیط زیست (با تعریفی منطقی) و آزار و شکنجه، مصداق نقض ماده ی پ بوده لذا غیر اخلاقی و بر خلاف منشور جهانی تربیت انسانی است.

ث) آموزش نظری و عملی مفاد این منشور به کودکان از سنین پایین، مقدم بر هر آموزش دیگری بوده و والدین خود می بایست الگوی زنده و بارز رعایت مفاد آن باشند.

ج) هر گونه آموزش دیگری به کودکان که ناقض مفاد این منشور باشد، غیر اخلاقی بوده و برخلاف منشور جهانی تربیت انسانی است. بنابراین ممنوع می باشد.

 تدوین و امضای چنین منشوری از سوی تمام کشورهای جهان و همچنین در نظر گرفتن پشتوانه ای جدی برای اجرای تمام و کمال آن، می تواند نخستین گام در پیمودن مسیر ساختن جهان و آینده ای بهتر باشد.

2- تدوین استاندارد جهانی سلامت و شایستگی جسمی و روانی پدر و مادر بودن. تدوین این استاندارد بسیار بسیار مهم، بدان معنا خواهد بود که دیگر هر کس نخواهد توانست پس از ازدواج بی حساب و صرفاً به دلیل علاقمندی، صاحب فرزند شود مگر اینکه شایستگی خویش را به اثبات رسانده باشد. البته باید اذعان نمود که شاید ساختن چنین استاندارد یا شاخصی که شایستگی پدر یا مادر بودن را معلوم نماید، چندان ساده نباشد ولی این دشواری نباید مانعی در راه تدوین آن قلمداد شود. اجماع و همکاری دانایان عرصه ی تعلیم و تربیت، روانشناسان، جامعه شناسان و دیگر اندیشمندان، دست یابی به چنین استانداردی را میسّر خواهد ساخت.

3- وضع قانون شرکت در آزمون استاندارد جهانی شایستگی. پس از تدوین این استاندارد، آنگاه می بایستی قانونی نیز در تمام کشورها به تصویب رسد که بر طبق آن تمام کسانی که ازدواج می نمایند؛ می بایستی در آزمون استاندارد مورد اشاره شرکت نموده که در صورت قبولی، مجوز تولید فرزند بدیشان اعطا شود و البته اعتبار این مجوز نیز نباید همیشگی باشد چرا که ممکن است به علل گوناگون، پس از مدتی افراد شایستگی خود را از دست دهند. بنابراین بایستی مدت زمان اعتبار این مجوز محدود باشد. و پس از اتمام اعتبار آن، جهت شرکت مجدد در آزمون استاندارد شایستگی اقدام نمایند. 

شاید از نظر عده ای چنین راهکاری صرفاً ایده ای خام باشد ولی همین قدر روشن می نماید که مسئله ی ما، مسئله ای بی پاسخ نیست. به جرئت می توان ادعا نمود که جدی گرفتن این طرح و کوشش برای عملی ساختن آن؛ بسی مثمر ثمرتر از تلاش های تمام مکاتب دینی و غیر دینی ای است که تا کنون با هدف اصلاح جهان مطرح گشته و راه به مناقشه های پایان ناپذیر برده اند.

بدیهی است با اوضاع کنونی جهان، آینده ی بهتری در انتظار نخواهد بود اگر کوششی در جهت تربیت انسانی بشر صورت نگیرد..